Θέματα Γνωστικής Ψυχολογίας

Στόχος του μαθήματος είναι η εξοικείωση των φοιτητριών/των με σύγχρονα θέματα θεωρίας και έρευνας από το χώρο της Γνωστικής και της Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας για τη μάθηση, την ανάπτυξη της σκέψης, και τη διδασκαλία, με έμφαση στη σύνδεση της βασικής έρευνας στην Ψυχολογία με την εκπαιδευτική πράξη.

 

Μέθοδοι και τεχνικές των κοινωνικών ερευνών

 

Το μάθημα περιλαμβάνει μία σύντομη εισαγωγή στις επιστημολογικές προϋποθέσεις της επιστημονικής έρευνας για να γίνει κατανοητός ο απώτερος σκοπός της επιστή μης, δηλαδή η εξήγηση και η πρόγνωση των φαινομένων της πραγματικότητας. Στο κύριο μέρος του μαθήματος αναπτύσσονται οι βασικές μέθοδοι και τεχνικές, που εφαρμόζονται στην κοινωνική και στην παιδαγωγική έρευνα. Η έννοια της μεθόδου συνεπάγεται ένα συστηματικά προσχεδιασμένο τρόπο δράσης με σκοπό την επίλυση πρακτικών ή θεωρητικών προβλημάτων. Η μέθοδος, θέτει ορισμένους κανόνες και ορίζει μία ακολουθία ενεργειών που απαιτούνται για τη λύση ενός προβλήματος. Έτσι, ως μέθοδος θα μπορούσε να χαρακτηριστεί, με μία ευρεία έννοια, και ένα οργανωμένο σχέδιο δράσης για την επίτευξη ενός σκοπού. Αντίθετα, ως «αμεθόδευτη» χαρακτηρίζεται μία δράση για την επίτευξη ενός σκοπού, όταν δεν είναι προετοιμασμένη με περίσκεψη και δεν ακολουθεί ένα συστηματικό σχέδιο, αλλά εκτελείται στην τύχη.

 

Μαθησιακές δυσκολίες του γραπτού λόγου

 

Στόχοι του μαθήματος είναι οι μεταπτυχιακοί φοιτητές να εξοικειωθούν με το επιστημονικό πεδίο των μαθησιακών δυσκολιών, να έρθουν σε επαφή με τις ποικίλες θεωρίες που απασχολούν το πεδίο και να κατανοήσουν τις διάφορες πλευρές που σχετίζονται με το σύνθετο έργο της αξιολόγησης, της διάγνωσης και της αντιμετώπισης των μαθησιακών δυσκολιών στο γραπτό λόγο Οι θεματικές του μαθήματος αφορούν στην ανίχνευση, πρόγνωση και διάγνωση των μαθησιακών δυσκολιών, τη σχέση γλωσσικών δεξιοτήτων και μαθησιακών δυσκολιών, τα αιτιολογικά μοντέλα για τις μαθησιακές δυσκολίες, την αξιολόγηση και την αντιμετώπιση των δυσκολιών στην ανάγνωση και τη γραφή.

 

Ειδικές εκπαιδευτικές πολιτικές

 

ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΕΚΑΠΙΔΕΥΣΗ ΑΜΕΑ:

O μαθητικός πληθυσμός δεν αποτελεί πλέον ένα ομοιογενές σύνολο αλλά ένα ψηφιδωτό ατόμων που κατέχουν διαφορετική κουλτούρα, γλώσσα ή και θρησκεία. Αυτές οι νέες συνθήκες την σύγχρονης πολυπολιτισμικής πραγματικότητας έκαναν υπαρκτή την ανάγκη για εκπαίδευση που στοχεύει στην προώθηση της ισότητας των ευκαιριών του συνόλου του πληθυσμού. Πιο συγκεκριμένα, η εκπαιδευτική πολιτική μίας τέτοιας εκπαίδευσης επικεντρώνεται στις ετερότητες και πολιτισμικές διαφορές των ανθρώπων και στοχεύει στην καταπολέμηση των διακρίσεων, του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και στην προώθηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας, ώστε όλοι να αποδεχθούν το διαφορετικό και η εκπαίδευση να γίνει ποιο αποτελεσματική. 

  • Εκπαιδευτική και κοινωνική αντιμετώπιση πολιτισμικά διαφερόντων μαθητών.
  • Ο ρόλος της εκπαιδευτικής πολιτικής στην σύγχρονη πολυπολιτισμική κοινωνία
  • Η εξέλιξη της εκπαιδευτικής πολιτικής θεωρίας και της πρακτικής που αφορά  τις διδακτικές προσεγγίσεις και τα αναλυτικά προγράμματα, με παραδείγματα από τον διεθνή χώρο
  • Η μεθοδολογία της διδακτικής που άπτεται πολιτισμικά διαφέροντες πληθυσμούς.
  • Ο ρόλος της εκπαίδευσης στην κοινωνική ένταξη μειονοτήτων
  • Ιστορία της Ειδικής Εκπαίδευσης.
  • Εκπαιδευτική Πολιτική και Ειδική Εκπαίδευση.
  • Διαγνωστικές και Υποστηρικτικές Δομές της Ειδικής Εκπαίδευσης.
  • Επαγγελματική Κατάρτιση των Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες.
  • Ένταξη και Ενταξιακές Πρακτικές.

Κοινωνική ψυχολογία και πολιτισμική διαφορά

 

Στόχοι του μαθήματος είναι οι μεταπτυχιακοί φοιτητές να εξοικειωθούν με το επιστημονικό πεδίο των μαθησιακών δυσκολιών, να έρθουν σε επαφή με τις ποικίλες θεωρίες που απασχολούν το πεδίο και να κατανοήσουν τις διάφορες πλευρές που σχετίζονται με το σύνθετο έργο της αξιολόγησης, της διάγνωσης και της αντιμετώπισης των μαθησιακών δυσκολιών στο γραπτό λόγο Οι θεματικές του μαθήματος αφορούν στην ανίχνευση, πρόγνωση και διάγνωση των μαθησιακών δυσκολιών, τη σχέση γλωσσικών δεξιοτήτων και μαθησιακών δυσκολιών, τα αιτιολογικά μοντέλα για τις μαθησιακές δυσκολίες, την αξιολόγηση και την αντιμετώπιση των δυσκολιών στην ανάγνωση και τη γραφή.

Μετανάστες, μειονότητες και εθνοτικότητα

 

Το μάθημα ασχολείται με τις θεωρίες περί έθνους και εθνικισμού, το φαινόμενο της δημιουργίας νέων εθνικών κρατών, τον εθνοτισμό και τις εθνοτικές ομάδες, τις μειονότητες, τη μετανάστευση, τον εθνοκεντρισμό στην εκπαίδευση και τη σύγχρονη πολιτική των ταυτοτήτων. Παράλληλα εξετάζονται οι σχέσεις εξουσίας μεταξύ των ομάδων στην κοινωνία.

 

Διγλωσσία και εκπαίδευση

 

Ορισμοί και Οριοθετήσεις της διγλωσσίας.
Εννοιολογικός προσδιορισμός της κοινωνικής και ατομικής διγλωσσίας.
Διγλωσσικός αλφαβητισμός, δευτερογενής διγλωσσία, πρώιμη διγλωσσία, όψιμη διγλωσσία, συντονισμένη διγλωσσία.
Τύποι παιδικής διγλωσσίας (ταυτόχρονη – διαδοχική διγλωσσία).
Ο δίγλωσσος μαθητής. Χαρακτηριστικά του λόγου του  δίγλωσσου μαθητή: Παρεμβολή, εναλλαγή γλωσσικών κωδίκων, γλωσσικά δάνεια.
Περιπτώσεις διγλωσσίας και γλωσσικής ετερότητας στην ελληνική εκπαίδευση (δίγλωσσοι και διαλεκτόφωνοι μαθητές) - διαπιστώσεις - προτάσεις
Ο δίγλωσσος μαθητής και σχολική «επίδοση».
Διγλωσσία και μεταγλωσσική ευαισθησία.
Στρατηγικές γλωσσικής ανάπτυξης του λόγου του δίγλωσσου μαθητή: έμμεσες και άμεσες στρατηγικές.
Διδακτικές αρχές και πρακτικές για την ενδυνάμωση των γλωσσικών δεξιοτήτων του δίγλωσσου/ αλλόγλωσσου μαθητή.
Ποιοτικές μέθοδοι διερεύνησης  των γλωσσικών στρατηγικών των δίγλωσσων μαθητών.

Νοητική καθυστέρηση και μαθησιακές δυσκολίες

 

Στόχοι του μαθήματος είναι οι μεταπτυχιακοί φοιτητές να εξοικειωθούν με το επιστημονικό πεδίο της νοητικής καθυστέρησης, να έρθουν σε επαφή (α) με τις ποικίλες γνωστικές θεωρίες που έχουν αναπτυχθεί σχετικά με το θέμα, (β) με τις διαγνωστικές τεχνικές, όπως επίσης και (γ) με την εφαρμογή προγραμμάτων γνωστικής παρέμβασης για άτομα με ελαφρά νοητική καθυστέρηση. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην παρουσίαση των γενετικών συνδρόμων που σχετίζονται με τη νοητική καθυστέρηση και τις συνέπειες αυτών στην εκπαίδευση.

Θέματα Νευροψυχολογίας στην εκπαίδευση

 

Στόχος του μαθήματος είναι η σύγχρονη νευροψυχολογική θεώρηση της εκπαίδευσης. Το μάθημα προσεγγίζει, αναλυτικά και κριτικά, σύγχρονα και παραδοσιακά αντικείμενα νευροψυχολογίας στην εκπαίδευση και αναδεικνύει τις εφαρμογές τους στον 21ο αιώνα. Τέλος, διεισδύει στη λειτουργικότητα της δομικής μονάδας της συμπεριφοράς και διερευνά επαρκώς τις διεργασίες εκείνες δια μέσου των οποίων μορφοποιείται η εξωτερίκευση των ψυχονοητικών εκδηλώσεων του ατόμου στην εκπαίδευση.